De Nederlandse Antillen bestaan niet meer. Toch jammer.

In 1999 ben ik er eens gaan kijken, in die laatste resten tropisch Nederland. Toen ik op het punt stond om van St. Maarten naar St. Eustachius te vliegen, kwam net Willem- Alexander aan. Hij was in het gezelschap van Bram Peper, de toenmalige minister van wat ik maar even de Overzeese Gebieden noem.
Peper zei bij zijn aankomst: “De Antillen zijn al heel lang bezig de zure appel vooruit te duwen, het wordt tijd dat ze in die appel bijten. Ik ben ervan overtuigd dat als politici de problemen bij de kop pakken, de algehele situatie binnen drie à vier jaar veel rooskleuriger zal zijn”.
Een zure appel die wordt voortgeduwd. En problemen die bij de kop moeten worden gepakt – lusteloze metaforen.
Logisch dat de algemene situatie zelfs na tien jaar niet rooskleuriger is geworden. Dat heeft niet alleen aan de Antillianen zelf gelegen, maar ook aan de Nederlanders. Veel heeft het moederland niet geïnvesteerd om in de Cariben een koloniale droom te verwezenlijken. Het is er altijd een armoedige bedoening gebleven, al heb ik het dan niet over de gouverneurswoning boven op de heuvel en over het Holland House. Op die laatste locatie heb ik nog gebridged met de plaatselijke Nederlanders. Ik voelde mij een echte koloniaal en miste alleen een tropenhelm.
De Franse kant van St. Maarten maakte op mij een aanzienlijk welvarender indruk. Ook meer geordend. Niet alleen zijn de restaurants er veel beter, maar ook de wegen. Overal staan werkende telefoons. Als je een recept nodig hebt of je moet een onderzoek in ziekenhuis laten doen, dan ga je naar de Franse kant. Daar zijn geen wachtlijsten. De bewoners van Saint-Martin stemmen voor het Franse parlement. Zij spreken Frans en voelen zich Frans. De Tour de France is er erg populair.
Kom daar maar eens om in het Nederlandse deel.
Ik zocht eens op wat ik elf jaar geleden over St. Maarten schreef: “Binnenkort willen de politici van St. Maarten, ongetwijfeld om hun eigen macht te vergroten, een referendum houden over de vraag of het eiland een aparte status moet krijgen. Dat is een slecht plan. Veel verstandiger zou het zijn om het Nederlandse deel gewoon aan Frankrijk over te dragen. De Fransen hebben veel meer mogelijkheden en ook veel meer ambitie om wat van hun Antillen te maken dan wij. Alle partijen zouden daarmee beter af zijn”.

Helaas is dat niet gebeurd. St. Maarten is een zelfstandig land binnen ons Koningrijk geworden. De 37. 000 bewoners van St. Maarten krijgen nu krijgen nu een eigen regering, een eigen volksvertegenwoordiging en eigen wetgeving. Een eigen vlag hadden ze al, uiteraard. Ook krijgen zij een eigen begroting en een eigen begrotingstekort.
Op St. Eustatius hebben ze het vermoedelijk verstandiger gedaan. Zij ze gewoon een Nederlandse gemeente geworden, zoals Tietjerkradeel en Lutjebroek. Daarover een volgende keer.
Binnenlands Bestuur, 15 oktober 2010