The Max Pam Globe

Prof. Pen, help me!

De befaamde econoom Jan Pen is dood. Hij is bijna 89 jaar geworden. Een paar dingen heb ik met hem gemeen, hoewel ik hem slechts enkele malen heb ontmoet. Ten eerste de kortheid van onze namen.

Jan Pen. Max Pam. Twee maal: 3×3.

Toen hij mij erop wees, schreef ik hem een tikje koket terug dat ik mijn naam toch mooier vond. Bij mij maar één klinker, bij hem twee. Wat wij verder gemeen hadden, was onze kennis aan de schrijver Willem Frederik Hermans. Die bewonderde ik zeer en ik ben ook een paar keer bij hem thuis geweest. Aanvankelijk bewonderde Jan Pen hem ook, lees verder

Tragiek van de sociaaldemocratie

Het dilemma van de sociaaldemocratie is dat zij de welvaart wil verhogen in een kapitalistische wereld. Je moet aan het systeem meedoen om het te kunnen veranderen. Met als gevolg dat de sociaaldemocraten niet het systeem hebben veranderd, maar dat het systeem de sociaaldemocraten heeft veranderd. Nog onlangs hoorde je gemor onder Duitse arbeiders, omdat hun vakbondsmensen bij de loononderhandelingen in de grootste Mercedesssen kwamen voorrijden.

Wim Kok (prent: Jos Collignon) gezien bij de commissie-De Wit? Tony Blair gezien bij de commissie-Irak? Twee iconen van de sociaaldemocratie zaten in het beklaagdenbankje.

Vooral Wim Kok gaf een triest gezicht. De ex-premier van Paars was een oude man van overgewicht geworden. lees verder

Een man zonder verantwoordelijk heden

Sinds het debacle met de Amsterdamse Noord/Zuidlijn in een vernietigend rapport is vastgelegd, reist burgemeester Job Cohen stad (en land) af om uit te leggen dat hij er helemaal niets mee te maken had. Hoewel hij zo’n beetje de enige bestuurder is dat allemaal vanaf het begin heeft meebeleefd, treft hem nauwelijks schuld.

Een burgemeester heeft namelijk niets te zeggen over zulke projecten. De werkelijk verantwoordelijken zijn de wethouders, aldus Job Cohen zelf. Onlangs nog werd hij geïnterviewd door de Volkskrant en daar zei hij het weer: “Iedereen denkt dat de burgemeester de baas is. Dat is-ie niet. lees verder

Ken Rogoff: schaken moeilijker dan economie

Op het Amerikaanse netwerk PBS was een interview met Ken Rogoff over het boek dat hij samen met Carmen Reinhart heeft geschreven: This Time is Different – deze keer is het anders.

In het boek wordt een overzicht gegeven van de financiële crises uit de geschiedenis. Volgens Rogoff spelen arrogantie en onwetendheid altijd een grote rol bij economische ineenstortingen, maar zal het dit keer veel moeilijker zijn de problemen te overwinnen. In feite voorspelt Rogoff dat over vijf jaar alles weer bij het oude is, dat bankiers weer dezelfde fouten zullen maken en dat de crisis dan nogmaals toeslaat. lees verder

Eerst een klysma daarna pas vliegen

Aan het moslimterrorisme hebben wij, gewone reizigers, een nieuwe zegening te danken: de bodyscan. Het apparaat zal in de toekomst op alle vliegvelden worden ingezet om het lichaam als dodelijk wapen uit te schakelen.

Het idee voor een bodyscan is natuurlijk begonnen bij de bolletjesslikkers. Als je drugs niet meer in een koffer kunt stoppen, hoe smokkel je die heroïne dan toch mee?

Inslikken.

Het kwam uit toen de bolletjes oplosten in magen, waardoor veel slikkers het leven lieten. Maar elk goed idee krijgt navolging. Een paar maanden geleden werd een aanslag gepleegd op het kantoor van de Saoedische prins Mohammed Bin Naif. lees verder

Mij krijgen ze nooit meer in een Saab

Ieder mens kent het gevoel dat hij door een gedachte of een handeling de wereld heeft veranderd. Sommigen proberen de loop der dingen te beïnvloeden door te bidden of via telepathische opwekking, maar het kan ook in het voorbijgaan gebeuren – bijna achteloos.

Drie jaar geleden was ik op zoek naar een nieuwe tweedehands auto. Het moest weer een Saab worden, want aan dat Zweedse merk was ik verknocht. Op internet had ik als occasion een blauwe Saab 95 stationwagen gevonden, een echte familieauto waarmee je voor de dag kunt komen. Terwijl ik in de showroom de Saab aan het inspecteren was, werd een andere wagen binnengereden – eigenlijk meer een limousine met een interieur van beige leer. lees verder

De begeerte naar witte tanden

Vandaag wil ik het met u hebben over het gebit. Mijn gebit.

Zo belangrijk is het gebit dat er zelfs een aparte dokter voor bestaat: de tandarts. Het is waar dat je ook neus- en oorartsen hebt, neurologen en hersenchirurgen, gastrologen en dermatologen, maar geen daarvan staat in zo’n nauw contact met de burger als de tandarts.

De tandarts is de dokter van de periodieke controles. Niemand laat één keer in het half jaar zo maar naar zijn poep kijken, maar dat geldt niet voor de tandarts of voor wat tegenwoordig “de mondhygiënist” heet. Daar ga ik ook heen als ik geen pijn voel en dan neem ik meteen mijn zoon (8) mee. lees verder

Oma Neelie een geweldige vrouw

Nu Herman Van Rompuy is verkozen tot de eerste president van Europa wil ik nog even terugkomen op de niet-benoeming van Balkenende en de wel-benoeming van Neelie Kroes.

Balkenende heeft altijd ontkend dat hij kandidaat was, maar iedere Nederlandse diplomaat kon je vertellen dat er enorm voor Jan Peter was gelobbyd. Waarom lobbyen als iemand niet wil? Of stond Jan Peter te springen totdat hij eindelijk gevraagd zou worden? Misschien wilde hij eigenlijk wel, maar is hij voor Merkel en Sarkozy nooit een kandidaat geweest. Al deze mogelijkheden hebben iets zieligs voor onze minister-president, van wie toch het beeld is blijven hangen dat hij een loser is. lees verder

Aangeven en de aangever

Als een normaal Nederlands woord in de politiek ineens wordt vervangen door een ander Nederlands woord kun je er donder op zeggen dat er iets aan de hand is. De spreker wil deftig doen.

Hij (of zij) wil misschien iets overdreven onder de aandacht brengen, of hij wil juist iets verhullen. De grote mode in de Nederlandse politiek is momenteel het woord “aangeven”. Je kunt geen politici meer horen of hij heeft het over aangeven.

“Mevrouw, de voorzitter, ik heb zojuist aangegeven dat…”. lees verder

War on drugs in Roosendal

Laatst ging ik op reportage naar Roosendaal om met eigen ogen te zien hoe het daar gaat met het antidrugsbeleid. Al direct bij binnenkomst van de grensplaats stuitte ik op een digitaal bord met de tekst: “Het gedogen is voorbij. Courage”.

Een leuk welkom, dacht ik nog, waarin mij moed werd toegewenst. Maar het bleek wat anders in elkaar te zitten. Courage, is de naam van het politieteam dat Roosendaal schoon moet vegen van de hennepkwekerijen en van andere uitingen van drugsgebruik. Kennelijk wenst de politie in Roosendaal zichzelf moed toe, en dat lijkt mij heel verstandig als je met zo’n onmogelijke taak wordt opgezadeld. lees verder

Rise to the occasion

In het Engels heb je de uitdrukking: rise to the occasion. Dat betekent zoiets als: succesvol omgaan met een moeilijke situatie. Of ook wel: in een crisissituatie boven jezelf uitstijgen.

Rise to the occasion komt op alle terreinen voor waar mensen prestaties moeten leveren. Je hebt voetballers die ontzettend goed kunnen voetballen, maar op het beslissende moment altijd falen. Ineens schieten zij voor open doel hoog over. Nooit weten zij een wedstrijd naar hun hand te zetten. Zij zijn alleen in topvorm als hun team al met 6-0 voorstaat.  Maar je hebt ook voetballers die een wedstrijd lang lopen te lummelen, maar die op de juiste momenten ineens opduiken. lees verder

Pas op! Uitrukroute van de brandweer

In mijn leven ben ik niet vaak ik in aanraking geweest met de sterke arm, maar onlangs was het toch zo ver. Als rasechte Amsterdammer ken ik zo’n beetje alle sluipruimtes en deze keer had ik die genomen langs Museumplein gaat. Tussen het Zuiderbad en het Rijksmuseum door kun je op de Stadhouderskade komen.

Je moet wel een klein doorgangetje passeren bij de Brandweerkazerne. Vroeger werd het doorgangetje versperd door een paaltje dat omhoog en omlaag kan, maar de laatste tijd wordt dat paaltje om de een of andere niet meer gebruikt. lees verder

Laura redt het wel

Op weg naar het strand vertelde de autoradio dat er dit jaar op de Nederlandse stranden nog nooit zoveel kinderen zijn zoek geraakt. Plotseling herinnerde ik mij dat ikzelf als kind een keer ben weggelopen op Zandvoort. Twee uur later werd ik door mijn vader teruggevonden in het huisje van de strandwacht, waar ik zoet zat te spelen. Het gaf mij de reputatie een dromerig kind te zijn.

Tegenwoordig wordt het strand ontsierd door kolossale palen met daarop de uitvergrote beeltenis van de beroemde Dick Bruna-figuren. Hoog steken zij boven de recreërende meute uit. Nijntje als het herkenningspunt dat kleine kinderen de weg moet wijzen. Veel geholpen heeft het kennelijk niet. Ik constateer dat met enige opluchting, want die palen zijn toch een vorm van horizonvervuiling. lees verder

bizar x bizar = weer bizar

Het stond pontificaal op de voorpagina van Het Parool:  integratieminister Van der Laan opent de aanval op Wilders. Bij de Europese verkiezingen had de PvdA een kolossale nederlaag geleden, terwijl de PVV nog kolossaler had gewonnen.

Waar bleef het antwoord op de voordurende verwildering van de Nederlandse politiek? Dat antwoord kwam een paar dagen later, in de persoon van Eberhard van der Laan. De PvdA-minister noemde Wilders ‘gevaarlijk’ en de PVV een gevaarlijk partij, omdat die ‘bepaalde problemen generaliseert en pseudo-oplossingen kiest, die ver van de rechtsstaat afstaan’. lees verder

Hoe pakken wij hem aan?

Geert Wilders heeft dus gewonnen. Niet alleen boekte hij een enorme winst bij de Europese verkiezingen, hij won na afloop ook het lijsttrekkersdebat. Geen van zijn opponenten wist wat hij (of zij) aan moest met de man die voortdurend aan het woord was en het vingertje hief.

Het was een raar debat. In één grote spraakverwarring werd voortdurend door elkaar heen geroepen, waarbij gespreksleider Ferry Mingelen niet bepaald opviel door natuurlijk overwicht. De verliezers legden er de nadruk op dat het Europese verkiezingen waren geweest, zodat de uitslag geen gevolgen zou hebben voor de nationale politiek. lees verder

Warm van een blauwe krokodil?

De slogan van D’66, de meest Europese partij, luidt: “Europa? Ja!”. De slogan van de PVV, de minst Europese partij, luidt: “Voor Nederland”. De slogan van de Socialistische Parij luidt: “Minder Brussel”. De slogan van het CDA luidt: “Werken aan zekerheid”.

De slogan van de VVD luidt: “Stem 4 juni gewoon VVD”. En de PvdA heeft, voor zover ik kan nagaan, helemaal geen slogan voor de aanstaande Europese verkiezingen.

Kortom, worden wij daar koud of warm van? Het antwoord is: nee!

In het dagblad De Pers las ik dat slechts 32% van de Nederlandse bevolking beslist van plan is om te gaan stemmen. De rest twijfelt of gaat niet. lees verder

De monarchie als rampenpopulisme

Al enige jaren ben ik lid van het Republikeins Genootschap, een club van keurige dames en heren. Erg militant is het Genootschap niet. Je zou ons “slapende leden” kunnen noemen.

Bijeenkomsten zijn er zelden en activiteiten worden al even zelden gepland. Het is meer een soort verwantschap in het belijden van het gelijkheidsideaal. De ene mens staat niet boven de andere en het verwerven van een positie op grond van erfelijkheid is onwenselijk. Soms komt er een lid bij, zoals onlangs mijn zeer gewaardeerde collega Amanda Kluveld. Soms zegt er een lid op, zoals onlangs de door mij evenzeer gewaardeerde mediëvist  Frits van Oosterom. lees verder

Beëdigd wethouder overhoop met onbeëdigde homo’s

Over de affaire-Tarig Ramadan is veel gezegd en geschreven, maar ik kom er toch op terug, omdat één facet van de zaak onderbelicht is gebleven. Zoals bekend heeft de islamoloog Ramadan van de gemeente Rotterdam de opdracht gekregen bruggen te bouwen tussen de autochtone en de allochtone bevolking.

Hij kreeg daar een aardige som gelds voor, die ver boven de Balkenende-norm ligt. Ramadan raakte voor de zoveelste keer in opspraak, toen de Gay Krant enige naspeuringen deed naar uitspraken van Ramadan over homoseksualiteit en over de rol van vrouwen. lees verder

Big Brother is twittering you

Ooit heeft Peter van Straten een tekening gemaakt, waarop je een verontwaardigde vrouw ziet, die tegen haar accountant uitroept: “Maar het gaat de fiscus toch helemaal niks aan wat ik verdien!”.

Het vreemde is dat de absurditeit van die uitroep toch ergens navoelbaar is. Het is een algemeen menselijk verlangen om onopgemerkt te blijven. Niet iedereen hoeft alles van je te weten en zeker de overheid houden wij graag op afstand. Wij zijn weliswaar tegen een crimineel geldcircuit dat de staat uitholt, maar een staat die precies kan nagaan hoe je elke cent uitgeeft precies, is ook niet aantrekkelijk. lees verder

De klokken van Tilburg zijn zoet van toon

Al ruim twee jaar volg ik ademloos de affaire van het klokgelui in Tilburg. De kwestie is zo fascinerend, omdat je er alles in terugvindt wat typisch Nederlands is: de secularisatie, het poldermodel en het onvermogen van de lokale overheid om iets simpels te regelen.

De man om wie het allemaal draait, is pastoor Harm Schilder, een jonge kerel met een oer-Hollandse naam en een zachte gé. Die begon gewoon om zeven uur ’s ochtends de klokken te luiden, ten einde de gelovigen op te roepen ter kerke te gaan. Helaas was dat tot minder genoegen van degenen die tegenwoordig de kerk links laten liggen en die vormen in deze geseculariseerde wereld al gauw een meerderheid. lees verder

Man doodt vrouw

Op zichzelf is het al opmerkelijk dat de Nederlandse kranten de zaak afdeden met een bericht van een paar regeltjes, terwijl er elders in de wereld uitvoerig over wordt geschreven.

Mij fascineert de zaak al een tijd en ik denk dat nadere bestudering van de hoofdrolspelers ons meer zou kunnen leren over de problemen die het westen heeft met de moslimwereld.

Ik doel op de zaak van Muzzammil Hassan.

Vijfentwintig jaar geleden emigreerden Muzzammil Hassan en zijn latere vrouw Aasiya Zubair van Pakistan naar de Verenigde Staten, waar zij zich als echtpaar vestigden in Buffolo. lees verder

ARK glimlacht altijd

Op zomdag 8 februari 2009 werd SER-voorzitter Alexander Rinnoy Kan in de Rode Hoed over de recessie geïnterviewd door Peter Broertjes, hoofdredacteur van de Volkskrant. Bij die gelegenheid sprak ik de volgende column uit:

Met enige regelmaat gebeurt het dat ik mijn vrouw aankijk en zeg: “Wat doen wij toch verkeerd?”.
Met enige regelmaat gebeurt het ook dat mijn vrouw mij aankijkt en zegt: Wat doen wij toch verkeerd?”.
Als wij die vraag aan elkaar stellen, gaat het altijd over geld. De achterliggende, maar onuitgesproken vragen die daarbij horen, zijn: waarom kunnen wij niet rentenieren? Waarom zijn wij niet zo rijk dat wij kunnen doen wat willen? Wat hebben andere mensen wat wij niet hebben? lees verder

De Christen-Unie en het Calvijnjaar

Hoe staat het in dit onvolprezen Calvijnjaar met de ministers van de Christen-Unie? Zou Calvijn tevreden op hen neerkijken, vooropgesteld natuurlijk dat Calvijn gepredestineerd was om in de hemel terecht te komen.

Want dat weet je als mens nooit. Voor hetzelfde geld ben je niet uitverkoren en moet je zuchten in de hel. En dan valt er natuurlijk niet veel naar beneden te kijken.

Ik denk dat Calvijn er tevreden mee zal zijn dat de Christen-Unie een minister van Defensie heeft. Geen minister van naastenliefde of godvruchtigheid, maar van het leger en soldaten. Calvijn hield wel van een politionele macht. lees verder

Reclameloos offensief voor de beschaving

Lang geleden, het was diep in de vorige eeuw, heeft Jan Nagel nog eens voorgesteld omroepverkiezingen te houden. Wie de meeste stemmen haalde, kreeg de meeste zendtijd. Zoals met de meeste vernieuwingen in Nederland werd het niets.

omroepen gingen op hun strepen staan en de politieke partijen voelden er ook weinig voor, want die wilden de sympathie van de omroepen weer niet verliezen. Decennia later heeft een minister nog eens geprobeerd de NPS weg te bezuinigen, maar zelf dat is niet gelukt. Het omroepbestel ligt als graniet in de Nederlandse samenleving. lees verder

Hertenjagers en kippenneukers

Vorige week verbrak de Volkskrant het contract met de fotograaf Jean-Pierre Jans. Aanleiding was een gemanipuleerde foto waarop een paar huppelende hertjes stonden, die in werkelijkheid daar nooit hadden gehuppeld.

Volgens de fotograaf was het een misverstand en waren er spelende neefjes op bezoek geweest, die wisten hoe je moet fotoshoppen. “Toen ik later de foto naar de krant stuurde, heb ik dat niet gezien”, zei de fotograaf in zijn verweer. Het was dus de schuld van Kwik, Kwek en Kwak, maar Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Broertjes wilde daar niet aan. lees verder

Wenken voor de Jongste Dag

Toen ik las dat Guusje ter Horst, onze huidige minister van Binnenlandse Zaken, graag zou willen dat wij allemaal een noodpakket in huis hebben, plaatste ik niet onmiddellijk mijn bestelling. Ik keek eerst in mijn boekenkast en inderdaad vond ik daar wat ik zocht: Wenken voor de Jongste Dag van Harry Mulisch.

Het is bundel essays, columns en wat dies meer zij, in 1967 gepubliceerd door de inmiddels 81-jarige auteur. Met speciale belangstelling zocht ik naar het hoofdstuk, waarin Mulisch schrijft over de brief die iedere Nederlander in 1961 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken toegestuurd kreeg. lees verder

Is de Eerste Schoolstrijd al afgelopen?

Er moet een Tweede Schoolstrijd komen, vinden Louise Fresco en Alexander Rinnoy Kan. In de Volkskrant schreven zij dat er twee externe ontwikkelingen zijn die zo’n hernieuwde schoolstrijd urgent maken: “De opkomst van het internet en het doorzetten van de globalisering”.

Er moet dus meer in het onderwijs geïnvesteerd worden, met als doel: “het leren op zich” en “de universaliteit van kennis”, dat alles om onze kinderen beter toegerust te laten zijn “tot burgerschap”.
Mooie woorden, die door de auteurs worden besloten met de oproep: “Ten strijde!”. lees verder

Ontevreden roker is onruststoker

Op de dag dat dit nummer uitkomt, vindt in Almere de zogenaamde “wiettop” plaats. Afgelopen woensdag heeft minister Klink van VWS met vertegenwoordigers van de Horeca gesproken over de toenemende chaos rond het rookverbod.

Ongeacht de uitkomst van die bijeenkomsten, is het duidelijk dat de overheid worstelt met twee problemen, waartoe alle andere problemen te herleiden zijn. In de eerste plaats voert de overheid een strijd tegen het genot. Als mensen niet zo van hun saffie zouden houden, zouden zij ook niet zo verslaafd zijn aan roken.
lees verder

Comité 2011 en de rioolbelasting

Toegegeven, het is misschien een beetje raar om in de week dat een nieuwe Amerikaanse president is gekozen en de Nederlandse overheden met elkaar ruziën over verdwenen spaargelden, te beginnen over Jan Nagel en zijn Comité 2011.

Waar haalt die Nagel – 69 jaar inmiddels – dat toch allemaal vandaan?

Eerst een linkse VARA-rakker, die ooit nog heeft verklaard dat de Berlijnse Muur de DDR “een stuk leefbaarder heeft gemaakt”. Toen oprichter van Leefbaar Hilversum, een lokale partij die zich bezig hield met de speeltuin. Daarna de man achter Pim Fortuyn, die Pim vervolgens verried voor een bord linzen. lees verder

De Colin Powell van Rotterdam

De laatste tijd hoor je vaak zeggen: mocht Obama toch nog de presidentsverkiezingen verliezen dan is daarmee opnieuw bewezen dat Amerikanen racisten zijn. Er wordt zelfs beweerd dat Obama de slotdagen moet ingaan met een voorsprong van tien punten, want anders trekt hij alsnog aan het kortste eind.

Veel blanken zouden het toch niet kunnen opbrengen om in het stemhokje voor een neger te kiezen. De Amerikanist Maarten van Rossum houdt niet op dit doemscenario uit te dragen. Je moet altijd oppassen met het trekken van de racistische kaart. lees verder